Küresel enflasyon baskısı petrol ve gıda arzındaki kırılmalarla artıyor

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Dünya Bankası ve uluslararası finans kuruluşlarının verilerine göre, küresel ekonomide petrol ve gıda arzında yaşanan kırılmalar enflasyonu kalıcı şekilde yüksek tutuyor. Azalan stoklar, artan enerji maliyetleri ve navlun giderleri nedeniyle mevcut kriz ortamının 2027 yılına kadar süreceği öngörülüyor.

Enerji piyasalarında Brent petrolün varil fiyatı 114 dolar sınırını aşarken, ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün 101 doların üzerine çıkması küresel enflasyonu tetikleyen temel unsurlar arasında yer alıyor. Ayrıca doğal gaz fiyatlarının Orta Doğu'daki savaş öncesi seviyelerin iki katını aşması ve enerji enflasyonunun çift hanelere yükselmesi merkez bankalarını harekete geçiren diğer faktörler olarak kaydedildi.

Gıda fiyatları, lojistik aksamalar ve olumsuz hava koşullarının etkisiyle eylülde yaklaşık 4 yılın zirvesine ulaştı. FAO verilerine göre, FAO Gıda Fiyat Endeksi eylülde bir önceki aya göre yüzde 1,5 artışla 136 puana yükselerek Kasım 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,8 artış gösterirken, Mart 2022'deki tarihi rekorun yüzde 14,3 altında kaldı.

Ekonomilerde resesyona girmeden enflasyonu düşürmeyi hedefleyen 'yumuşak iniş' senaryoları, artan fiyat baskıları nedeniyle zayıflıyor. Bu süreçte gözler, faiz kararlarını açıklayacak olan ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası'na (BoJ) çevrildi.