Sultani Çekirdeksiz ve Red Globe üzümlerinin genom dizilemesi tamamlandı

Manisa Celal Bayar Üniversitesi (MCBÜ) Alaşehir Meslek Yüksekokulu öncülüğünde yürütülen bilimsel araştırmada, Sultani Çekirdeksiz ve Alaşehir ekotipi Red Globe üzümlerinin tüm genom dizilemesi tamamlandı. MCBÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 2023-036 numaralı proje kapsamında desteklenen çalışmanın sonuçları, dünya genelindeki araştırmacıların kullanımına açılmak üzere uluslararası NCBI GenBank veri tabanına kaydedildi. Projenin BioProject numarası PRJNA1175541 olarak tescillendi.

Araştırmanın yürütücülüğünü Dr. Öğr. Üyesi Emine Dilşat Yeğenoğlu üstlendi. Çalışma ekibinde Öğretim Görevlisi Tevfik Hasan Can, Dr. Öğr. Üyesi Ummahan Öz, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Biyoloji Bölümü'nden Doç. Dr. Murat Afşar ve Tütün Eksperliği Yüksekokulu'ndan Prof. Dr. Meltem Sesli yer aldı.

Elde edilen genom verilerinin, bağcılık araştırmalarında temel bir kaynak oluşturması bekleniyor. Bu genetik bilgilerin; üzümlerin verim ve kalite unsurlarının yanı sıra kuraklık stresi ile çevresel koşullara verdiği tepkilerin moleküler düzeyde incelenmesine imkan tanıyacağı belirtildi. Ayrıca verilerin, özellikle Red Globe yetiştiriciliğinde karşılaşılan sorunların genetik nedenlerinin araştırılmasına ve hastalıklara daha dayanıklı, su kısıtına toleranslı çeşitlerin ıslah edilmesine zemin hazırlayacağı ifade edildi.

Araştırma ekibi, dizilim verilerinin tek başına doğrudan yeni bir üzüm çeşidi ortaya çıkarmadığını, hedeflenen ıslah çalışmalarına ulaşabilmek için ek genetik çalışmaların, ıslah programlarının ve saha denemelerinin yapılması gerektiğini vurguladı. Ekibin, elde edilen verilerin ayrıntılı analizine yönelik bilimsel makale çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

NCBI GenBank'ta erişime açılan bu verilerin, Türkiye menşeli bu iki üzüm çeşidi üzerine yapılacak ulusal ve uluslararası moleküler çalışmaların ilerlemesini kolaylaştırması hedefleniyor.