Erzurum'un coğrafi işaretli 13 tatlısının besin değerleri belirlendi

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi'nde yayımlanan bir çalışma kapsamında, Erzurum mutfağına ait 13 coğrafi işaretli geleneksel tatlının besin profili analiz edildi. Serkan Aslan ve Saniye Sözlü tarafından yürütülen "Erzurum mutfağına ait coğrafi işaretli tatlıların besin değeri açısından incelenmesi" başlıklı araştırmada, Türk Patent ve Marka Kurumu verileri kullanılarak karbonhidrat, lif, vitamin ve mineral değerleri incelendi.

Araştırma sonuçlarına göre, porsiyon başına 889,9 kkal enerji değeriyle Erzurum Pastası en yüksek kalorili tatlı olarak belirlendi. En düşük enerji değerine sahip ürün ise 319,3 kkal ile Erzurum Hasuta oldu. Karbonhidrat miktarında Erzurum Pastası (130,7 g) ve Erzurum Pekmezli Kadayıfı (126,7 g) öne çıkarken, sükroz yani şeker içeriği en yüksek tatlılar Erzurum Pekmezli Kadayıfı (100,2 g) ve Erzurum Demir Tatlısı (65,4 g) olarak kaydedildi.

Yağ ve lif içerikleri üzerine yapılan analizlerde, toplam yağ miktarında Erzurum Kuru Kayısı Kaysefesi 33,6 gram ile ilk sırada yer aldı. Doymuş yağ asidi oranı en yüksek ürünün 19,8 gram ile Erzurum Peynir Helvası olduğu saptandı. Sağlık açısından kritik öneme sahip lif ve sodyum değerlerinde ise Erzurum Kavut Haşılı, 13,9 gram lif ve 814,1 mg sodyum ile dikkat çekti.

Geleneksel tatlıların vitamin ve mineral zenginliği de bilimsel verilerle ortaya konuldu. Dut Çullaması; potasyum (1050,5 mg), kalsiyum (406,0 mg) ve demir (10,4 mg) değerleriyle mineral açısından zengin bir içerik sunarken, Kuru Kayısı Kaysefesi ise 3416,0 g olarak ölçülen A vitamini değeriyle öne çıktı.

Uzmanlar, incelenen Erzurum tatlılarının genel olarak yüksek enerji, karbonhidrat, şeker ve yağ içerdiğini, ancak bazı ürünlerin lif, vitamin ve mineral yönünden besleyici özellikler taşıdığını belirtti. Çalışmada BeBiS 9 yazılımı kullanılarak tüm beslenme profilleri çıkarıldı.